به گزارش دیوانگاه ،یادداشت//اعتیاد یکی از مهمترین آسیبهای اجتماعی است که آثار آن تنها به فرد مصرفکننده محدود نمیشود، بلکه خانواده و کل جامعه را نیز تحت تأثیر قرار میدهد؛ اعتیاد به مواد مخدر پدیدهای پیچیده و چندبعدی است که پیامدهای گستردهای در حوزههای فردی، خانوادگی و اجتماعی به همراه دارد.
مصرف مواد مخدر موجب آسیبهای جدی جسمی و روانی میشود؛ کاهش سلامت جسم، بروز بیماریهای مختلف، اختلالات روانی، کاهش انگیزه برای کار و تحصیل و از دست دادن توانایی تصمیمگیری درست از جمله پیامدهایی است که فرد مصرفکننده با آن مواجه میشود؛ این روند در بسیاری از موارد به انزوا، از دست دادن فرصتهای زندگی و کاهش کیفیت حیات فرد منجر میشود.
از طرفی، اعتیاد میتواند بنیانهای عاطفی و اقتصادی را متزلزل کند. افزایش تنشهای خانوادگی، کاهش اعتماد میان اعضای خانواده، بروز مشکلات اقتصادی، بیتوجهی به مسئولیتهای خانوادگی و آسیبدیدگی روحی همسر و فرزندان از جمله پیامدهایی است که خانوادهها با آن روبهرو میشوند و این در حالی است که فرزندان چنین خانوادههایی نیز در معرض آسیبهای اجتماعی و تربیتی قرار میگیرند.
گسترش مصرف مواد مخدر در جامعه میتواند زمینهساز بروز انواع بزهها و ناهنجاریها شود؛ جرایمی مانند سرقت، قاچاق مواد مخدر، خشونت، نزاع، تخلفات اجتماعی و برخی جرایم مرتبط با تأمین هزینه مصرف مواد از جمله پیامدهایی است که میتواند امنیت و آرامش جامعه را تحت تأثیر قرار دهد.
از این رو، مبارزه با مواد مخدر تنها یک مسئله فردی یا خانوادگی نیست، بلکه موضوعی مهم در حوزه امنیت و سلامت اجتماعی هم به شمار میآید؛ با توجه به اینکه شهرستان هرسین از سنوات گذشته بهعنوان پایلوت مبارزه با مواد مخدر انتخاب شده است، توجه به رویکردهای پیشگیرانه اهمیت دوچندان پیدا میکند.
افزایش آگاهی عمومی، تقویت برنامههای فرهنگی و آموزشی، مشارکت نهادهای مردمی و اجتماعی و حمایت از برنامههای درمان و بازتوانی، از مهمترین اقداماتی است که میتواند در کاهش گرایش به مواد مخدر مؤثر باشد؛ همچنین تمرکز بر آموزش مهارتهای زندگی به نوجوانان و جوانان و توسعه فعالیتهای فرهنگی و ورزشی، نقش مهمی در پیشگیری از اعتیاد دارد.
تقویت نقش خانواده در پیشگیری از گرایش به مواد مخدر از دیگر محورهایی است که میتواند در این مسیر مؤثر واقع شود. خانواده بهعنوان نخستین نهاد تربیتی، نقش تعیینکنندهای در آموزش، نظارت و ایجاد محیطی امن برای رشد نوجوانان و جوانان دارد و بیتوجهی به این نقش، زمینه بروز بسیاری از آسیبها را فراهم میکند.
از دیگر پیامدهای مهم گسترش مصرف مواد مخدر، افزایش برخی بزهها و آسیبهای اجتماعی در جامعه است؛ اعتیاد در بسیاری از موارد زمینهساز بروز جرایمی مانند سرقت، خشونتهای خانوادگی، نزاعهای خیابانی و قاچاق مواد مخدر میشود و آثار آن تنها به فرد مصرفکننده محدود نمیماند.
فردی که گرفتار اعتیاد شده است، گاه برای تأمین هزینه مصرف مواد به رفتارهای پرخطر یا مجرمانه روی میآورد که این مسئله میتواند امنیت اجتماعی و آرامش عمومی را تحت تأثیر قرار دهد؛ همچنین حضور شبکههای توزیع و قاچاق مواد مخدر در جامعه، خود به گسترش سایر جرایم سازمانیافته و آسیبهای اجتماعی دامن میزند.
در کنار این مسائل، اعتیاد یکی از عوامل مهم در فروپاشی خانوادهها نیز به شمار میرود؛ بسیاری از پروندههای طلاق با مسئله اعتیاد یکی از زوجین ارتباط دارد؛ زیرا مصرف مواد مخدر اغلب با بیمسئولیتی، کاهش تعهدات خانوادگی، مشکلات اقتصادی و افزایش تنشهای عاطفی همراه است.
این وضعیت علاوه بر آسیب به رابطه زوجین، تأثیرات عمیقی بر سلامت روانی و تربیتی فرزندان نیز برجای میگذارد و آنان را در معرض انواع آسیبهای اجتماعی قرار میدهد؛ بنابراین توجه جدی به پیشگیری و درمان اعتیاد، در واقع اقدامی مؤثر برای حفظ بنیان خانواده و کاهش بسیاری از بزهها و آسیبهای اجتماعی در جامعه است.
هفته مبارزه با مواد مخدر یادآور این نکته است که مقابله با این معضل نیازمند عزم جمعی، آگاهیبخشی مستمر و همکاری همه دستگاهها و آحاد جامعه است و امید است با همدلی و مشارکت اجتماعی، گامهای مؤثری در جهت کاهش آسیبهای ناشی از مواد مخدر و ساختن جامعهای سالمتر برداشته شود.
نویسنده: محمدحسین دوستینژاد،