به گزارش دیوانگاه ، بر اساس آیات و روایات، زیارت امام ابوالحسن علیبن موسیالرضا(ع) در ماه ذیالقعده از جایگاه و ثواب بسیار بالایی برخوردار است. در منابع دینی آمده است که زیارت آن حضرت در این ماه از برترین زیارتها به شمار میآید؛ از همین رو توصیه شده مؤمنان از روزهای این ماه برای عرض ارادت و زیارت امام رضا(ع) بهره ببرند.
نگاهی به رویدادهای مهم ماه ذیالقعده نشان میدهد که این ماه با نام و یاد امام رضا(ع) پیوندی عمیق دارد. میلاد حضرت معصومه(س)، میلاد امام رضا(ع)، شهادت امام جواد(ع) و همچنین حرکت امام هشتم شیعیان از مدینه به سوی خراسان همگی در این ماه رخ دادهاند و محور مشترک همه این مناسبتها وجود مبارک حضرت رضا(ع) است. به همین دلیل بسیاری از علما و بزرگان این ماه را ماهی منسوب به امام رضا(ع) میدانند.
در میان روزهای این ماه، بیستوسوم ذیالقعده از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ زیرا بنا بر نقلهای تاریخی، در این روز امام رضا(ع) مدینه را به قصد خراسان ترک کردند. به همین مناسبت، زیارت آن حضرت در این روز از فضیلت بیشتری برخوردار دانسته شده و به عنوان «روز زیارتی امام رضا(ع)» شناخته میشود.
درباره علت نامگذاری این روز نیز دیدگاههای مختلفی مطرح شده است. برخی معتقدند این روز با زمان شهادت امام رضا(ع) ارتباط دارد. گروهی دیگر بر این باورند که برجسته شدن این روز به دلیل نقش مهم امام رضا(ع) در شهر مرو و تأثیر آن حضرت در گسترش و تبیین معارف اسلامی بوده است. دیدگاه دیگری نیز این نامگذاری را در راستای مقابله با برخی اندیشههای انحرافی در تاریخ شیعه میداند.
در آن دوران، گروهی با انکار امامت امام رضا(ع) معتقد بودند که سلسله امامت با امام موسی کاظم(ع) پایان یافته است. تعیین روزی برای زیارت امام رضا(ع) در واقع تأکیدی بر جایگاه رفیع و نقش تعیینکننده آن حضرت در استمرار خط امامت و هدایت جامعه شیعیان به شمار میآید.
آنچه که نسبت به زیارت اهل بیت علیهم السلام در آیات قرآن کریم وارد شده، آن است که هر فرد در کنار بزرگان و امامانی قرار بگیرد که آنها اتصالشان به خداوند متعال قویتر از دیگران است و رعایت و رفتارشان نسبت به حریم الهی بیشتر از دیگران است. در قرآن، آیات بسیاری درباره راه های انسانیت آمده است، که به همین منظور در کنار اولیای خدا بودن از دو منظر فطری و وجدانی برای ما ضرورت دارد. درواقع اگر کسی بخواهد مسیر انسانیت را بپیماید باید حتما با یکی از اولیای الهی ارتباط برقرار کند.
باید در نظر داشت که اهل بیت علیهم السلام حتی پس از وفاتشان همچنان هدایتگر شیعیان خود هستند. به همین منظور در مکتب ما ارتباط با ائمه اطهار علیهم السلام ضرورت دارد. البته این ارتباط صرفا در زمان حیات معصوم (ع) نیست، بلکه این رابطه در هنگام شهادتشان نیز شکل می گیرد، چرا که در طول زمان حیات این بزرگواران به دلیل روح توانمند و اتصال قدرتمندی که به اشراقات الهی داشتند، توانستند پاسخگو ما باشند.
در بیش از 25 روایت از پیامبر اکرم (ص) آمده که برای رفع مشکلات خود به مزار پدر ومادر خود بروید و از آنها بخواهید که در حقتان دعا کنند، حالا همین دعا کردن وقتی در جایگاه امامان معصوم علیه السلام صورت می گیرد، اجابت آن چندین برابر می شود، به همین منظور در ثواب زیارت های ائمه اطهار علیهم السلام استجابت دعا وارد شده است. «حضرت رضا علیه السلام فرمودند که شما در مشکلات خود از ما کمک بخواهید، چراکه اگر مشکلی برای ما رقم بخورد ما از مادرمان حضرت فاطمه (س) استعانت می جوییم.» درواقع ارتباط با معصومین یک ارتباط سازنده است، از امام جواد علیه السلام نقل شده: «زیر گنبدی که پدرم دفن شده است، دعا کنید، زیراکه در آن منطقه قطعه ای از بهشت است و چون در بهشت دعای مومنان مستجاب است، زیر گنبد امام رضا علیه السلام نیز دعا به اجابت می رسد.
فلسفه زیارت برای ما جدای از آن که تقرب به خدا می آورد، بسیاری از صفات ما را تغییر می دهد و ما را به سمت و سوی امامان و فضیلت های الهی سوق می دهد.
اعمال روز زیارتی امام رضا(ع)
برای آگاهی از آداب و اعمال زیارت در روز ۲۳ ذیالقعده، بهترین منبع کتاب مفاتیحالجنان است. بسیاری از آداب ذکر شده برای زیارت امام رضا(ع) همان آدابی است که در زیارت سایر ائمه اطهار(ع) نیز توصیه شده است.
از جمله این آداب میتوان به داشتن حالت خضوع و تواضع هنگام ورود به حرم، رعایت پاکیزگی، ذکر گفتن، و خواندن اذن دخول پیش از ورود به حرم مطهر اشاره کرد؛ اموری که زمینه حضور قلب و بهره معنوی بیشتر از زیارت را فراهم میکند.